ทุเรียนนางนอนผลไม้ทองคำแห่งเทือกเขาดอยนางนอน จากต้นกล้าเดียว สู่ของดีบ้านสันต้นปุยอำเภอแม่สาย 
เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2568 ณ ลานอเนกประสงค์บ้านสันต้นปุย ตำบลห้วยไคร้ อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย นายพิชิต สมบัติมาก อธิบดีกรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พร้อมคณะ ได้เดินทางมาเยี่ยมชมสวนทุเรียนนางนอน ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านสันต้นปุย โดยมี นางสาววรนัน รัตรวิภัคกุม นายกองค์การบริหารส่วนตำบลห้วยไคร้ ผู้แทนสำนักงานพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (อพท.) จังหวัดเชียงราย และกลุ่มวิสาหกิจชุมชนทุเรียนนางนอน ร่วมให้การต้อนรับอย่างอบอุ่น พร้อมนำเสนอเรื่องราวของทุเรียนนางนอน ทุเรียนรอยเลื่อนแผ่นดินไหว ซึ่งกำลังเป็นผลไม้สร้างชื่อของพื้นที่ และกลายเป็นจุดแข็งสำคัญทางเศรษฐกิจและการท่องเที่ยวของตำบลห้วยไคร้ในปัจจุบัน
จุดเริ่มต้นของสวนทุเรียนแห่งนี้ ย้อนกลับไปเมื่อปี พ.ศ. 2529 โดยนายลพ นาระต๊ะ ได้นำต้นกล้าทุเรียนพันธุ์หมอนทองจำนวน 100 ต้นจากจังหวัดสุราษฎร์ธานี มาปลูกบนพื้นที่เทือกเขานางนอน ซึ่งในขณะนั้นเป็นพื้นที่แห้งแล้ง ลักษณะเป็นเขาหัวโล้นที่เคยถูกบุกรุกทำไร่เลื่อนลอย พื้นดินขาดความอุดมสมบูรณ์และไม่มีแหล่งน้ำเพียงพอ จนกระทั่งเหลือต้นทุเรียนรอดเพียง 3 ต้นเท่านั้น อย่างไรก็ตาม กลับเกิดเรื่องน่าทึ่งขึ้นเมื่อต้นทุเรียนที่เหลือให้ผลผลิตอย่างสมบูรณ์ ลูกดก รสชาติอร่อย เนื้อแน่นหวานมัน กลายเป็นจุดเริ่มต้นของการปลูกทุเรียนบนเทือกเขานี้อย่างจริงจัง ด้วยผลลัพธ์ที่ดีเกินคาด ทำให้ชาวบ้านเริ่มตระหนักถึงศักยภาพของพื้นที่และร่วมกันพัฒนาจนกลายเป็นสวนทุเรียนที่มีคุณภาพ ซึ่งในเวลาต่อมา โครงการพัฒนาดอยตุงตามแนวพระราชดำริของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ได้เข้ามาฟื้นฟูผืนป่าหลายหมื่นไร่บนเทือกเขานางนอน ทำให้ป่าไม้กลับมาอุดมสมบูรณ์ ดินชุ่มน้ำ มีความเหมาะสมในการทำเกษตรกรรมอย่างยั่งยืน ส่งผลให้เกิดการรวมกลุ่มของชาวบ้านในพื้นที่ตั้งเป็นวิสาหกิจชุมชนคนปลูกทุเรียนบ้านสันต้นปุย ปัจจุบันมีพื้นที่ปลูกมากกว่า 300 ไร่ และสามารถผลิตทุเรียนที่มีคุณภาพ รสชาติโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์ จนเป็นที่ต้องการของตลาดในหลายพื้นที่
นางสาววรนัน รัตรวิภัคกุม นายกองค์การบริหารส่วนตำบลห้วยไคร้ ระบุว่า อบต.ห้วยไคร้มีแผนในการพัฒนาให้สวนทุเรียนในพื้นที่กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร โดยจะจัดกิจกรรมเปิดสวนให้นักท่องเที่ยวได้เข้าเยี่ยมชมและชิมทุเรียนสดจากต้น โดยเริ่มตั้งแต่เดือนสิงหาคมนี้เป็นต้นไป ซึ่งจุดเด่นของทุเรียนที่นี่อยู่ที่ต้นไม่สูงมาก ทำให้นักท่องเที่ยวสามารถสัมผัสผลทุเรียนจากต้นได้อย่างใกล้ชิด เป็นประสบการณ์ที่หายากและสร้างความประทับใจได้เป็นอย่างดี ด้วยรสชาติที่หอมหวาน กลมกล่อม และเนื้อเนียนละเอียด จึงได้รับการยกย่องให้เป็นผลไม้ขึ้นชื่อของตำบลห้วยไคร้ และของดีของอำเภอแม่สายที่ไม่ควรพลาด
ในด้านธรณีวิทยา นายพิชิต สมบัติมาก ได้ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ดอยนางนอนตั้งอยู่บนรอยเลื่อนแผ่นดินไหวแม่จัน ทั้งพื้นดินในบริเวณตำบลห้วยไคร้เป็นดินที่เกิดจากหินภูเขาไฟและหินเถ้าถ่านภูเขาไฟที่มีอายุราว 250 ล้านปี ซึ่งเมื่อตัวหินผุพังกลายเป็นดิน จะปลดปล่อยแร่ธาตุสำคัญ เช่น โพแทสเซียม ซิลิกา และอะลูมินา ที่ช่วยบำรุงต้นไม้ให้เจริญเติบโตอย่างมีคุณภาพ พื้นดินเหล่านี้นอกจากจะมีธาตุอาหารที่สมบูรณ์แล้ว ยังมีโครงสร้างทางธรณีที่ช่วยกักเก็บความชื้นและส่งเสริมการเติบโตของพืชผลได้ดี ส่งผลให้ทุเรียนนางนอนซึ่งปลูกในพื้นที่แห่งนี้มีรสชาติเนื้อนุ่ม หวานมัน กลมกล่อม จนกลายเป็นผลผลิตพิเศษที่สะท้อนถึงความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติและความมุ่งมั่นของชุมชนท้องถิ่นอย่างแท้จริง
